Het verhaal van Josine, José en Marijke.
Binnen de bibliotheek van Brunssum is heel veel mooi, leuk en waardevol vrijwilligerswerk te vinden! Wij gingen daarom in gesprek met José, Josine en Marijke, alle drie vrijwilligers bij de Taalgroep.
Er zijn verschillende vrijwilligersfuncties binnen de bibliotheek die gericht zijn op taal, toch?
Josine: “Ja, dat klopt. We hebben onze Taalgroep, waarin we een groep vaste deelnemers hebben die we helpen met het leren van de taal.”
Marijke: “Dan zijn er de Taalmaatjes, waarin een taalvrijwilliger één-op-één met iemand aan de slag gaat om de taal te leren. Taalvrijwilligers en taalleerders plannen zelf in wanneer ze bij elkaar komen om samen te werken aan het verbeteren van de Nederlandse taal.
Daarnaast is er ook nog de Klik & Tik cursus. Dat is een cursus voor mensen die niet vaardig zijn met de computer. Ze leren daar van alles, we beginnen bij het begin. Denk aan leren hoe de muis werkt en hoe je deze op de juiste manier vasthoudt tot hoe je internet moet opstarten. Klik en Tik is een landelijk programma. Als mensen het programma hebben doorlopen, dan zijn ze op het einde een stuk computer-vaardiger. Ook leren we mensen bijvoorbeeld hoe ze met de mobiele telefoon moeten werken, vooral als ze zelf geen laptop of computer thuis hebben.”
En jullie werken als vrijwilligers bij de Taalgroep?
Marijke: “Ik zit zowel bij de Taalgroep als bij de Klik & Tik cursus. Josine en José zitten samen met mij in de Taalgroep, inderdaad.”
Wat houdt jullie vrijwilligerswerk bij de Taalgroep in?
Marijke: “Wij houden de Taalgroep één keer per twee weken op de dinsdag van 12:00 – 14:00u in ’t Rombouts. Bij de taalgroep werken we met een vaste groep deelnemers die we helpen om de Nederlandse taal beter te leren. Je kunt er echter niet zomaar een keer binnen lopen en meedoen. Voor deze taalgroep kunnen mensen zich wel altijd aanmelden. Dit kan via de balie van de bibliotheek of tijdens het spreekuur van het Taalhuis. Dit spreekuur is elke dinsdag van 10:00 – 12:00 uur in Bibliotheek Brunssum. Het is een inloopspreekuur, dus je hoeft geen afspraak te maken. Ook voor de Taalmaatjes kunnen mensen zich tijdens het spreekuur aanmelden.”
Josine: “Binnen de Taalgroep onderscheiden we 3 niveaus. Het laagste niveau is het niveau, waarin de deelnemers nog moeite hebben met zowel spreken, lezen als schrijven. Zij moeten de taal nog écht leren. Vaak zie je dat deze mensen in hun eigen land analfabeet waren of nauwelijks onderwijs of scholing hebben gehad. Dat maakt Nederlands leren ook lastiger voor ze.”
Marijke: “Maar toch zie je die groep dan veel bereiken; ze kunnen zich mondeling vaak heel goed redden zodra ze de taal leren!”
Josine: “Dan hebben we de middengroep, waarin we mensen ook helpen leren lezen, schrijven en eenvoudig rekenen. De hoogste groep heeft al een zeer behoorlijk niveau. Deze groep is niet alleen bezig met grammatica en spelling, maar is ook computervaardig en doet taaloefeningen op de computer. Zij willen graag wat meer uitgedaagd worden. We werken in alle groepjes met erkend lesmateriaal; denk aan lesboeken, werkbladen maar we maken ook zelf werkboekjes over een bepaald thema: lente, vakantie, kerst en toetsjes om mee te oefenen. Soms bespreek ik onderwerpen uit de Startkrant om gezamenlijk over te discussiëren. De Startkrant is een krant voor mensen die moeite hebben met (Nederlands) lezen. De krant wordt iedere maand uitgegeven en bevat nieuws uit binnen- en buitenland. De taal is eenvoudig. Dat leidt tot interessante gesprekken.”
Marijke: “Er wordt natuurlijk ook heel veel gepraat. En altijd in het Nederlands! We hebben bijvoorbeeld dames die allebei Russisch of Arabisch spreken, en dan helpen ze elkaar wel uit in hun eigen taal als ze iets echt niet begrijpen. Maar de bedoeling is natuurlijk dat ze oefenen met Nederlands, dus dat is wat we altijd doen.”
Wat is het verschil tussen het Taalcafé en de Taalgroep?
“Het Taalcafé is een keer per maand. Er wordt over een bepaald thema gesproken. Ook is het een open inloop, dus iedereen mag gewoon binnen lopen als ze interesse hebben. De focus ligt echter op met elkaar in gesprek gaan en discussiëren. Het Taalcafé is elke derde dinsdag van de maand van 13 – 15 uur in Bibliotheek Brunssum.”
En als ik het goed begrijp, bestaat de Taalgroep alleen uit vrouwen?
Josine: “Er is bewust gekozen om de groep uitsluitend te laten bestaan uit vrouwen. Er zijn verschillende culturen en verschillende gewoontes in de groep en we merkten gaandeweg dat het beter werkte als we de groep alleen uit vrouwen lieten bestaan. Met een gemengde groep ontstaat er toch een andere dynamiek. De mannen kunnen naar het Taalcafé komen of aan een Taalmaatje worden gekoppeld voor een-op-een les.”
Marijke: “Er speelt bij de meesten ook veel. Sommige vrouwen zijn bijvoorbeeld moeten vluchten. Ze moeten soms gewoon hun verhaal kwijt, ook daar bieden we ruimte voor.
Jullie doen meer dan alleen de taal oefenen, dus.
Josine: “Jazeker. We hebben ook vaak te maken met cultuurverschillen natuurlijk. Daar praten we dan over. Hoe het soms anders is in Nederland, en daar moeten ze ook soms aan wennen. Ik vind dat altijd geweldig; al die verschillende culturen. Je leert er zoveel van.”
José: “Mensen komen ook geregeld met brieven.”
Josine: “Ja, bijvoorbeeld brieven van de gemeente, van allerlei instanties en instellingen, van artsen. Dat zijn voor hen lastige brieven, dus daar helpen we ook altijd mee.”
Hoe lang werken jullie al bij de Taalgroep?
José: “Ik één dik jaar nu. Ik ben via de Klik en Tik cursus binnen gekomen en ben blijven plakken. Ik zag na de cursus de taalgroep binnen komen en vroeg aan Marijke: “Wat komen deze mensen eigenlijk hier doen?” en toen Marijke uitleg gaf over wat zij deden dacht ik, nou dat lijkt mij ook heel leuk!”
Marijke: “Ik ben er het langste. Nu tien jaar.”
Josine: “En ik werk hier nu een jaar of zeven, acht. Marijke en ik zijn begonnen bij Vrouwen Aan Zet, een project gericht op de Nederlandse taal. Deze is uiteindelijk overgenomen door de bibliotheek en wij zijn altijd gebleven.”
Hoe zijn jullie destijds bij Vrouwen Aan Zet terecht gekomen?
Josine: “Dat project is ooit gestart vanuit het Vista College. Er werd taalles gegeven aan een groep allochtone vrouwen in de gemeente Brunssum. Deze groep heette destijds Vrouwen Aan Zet en werd begeleid door een docente. De subsidie stopte echter en het Vista College heeft daarna de groep overgedragen aan de bibliotheek. De toenmalige docente heeft Marijke en mij een aantal weken ingewerkt, zodat wij de taken van haar konden overnemen. Wij hebben ook nog een verplichte cursus moeten volgen, voordat we aan de slag konden.
Ik ben zelf altijd docente geweest op het HBO. Toen ik in 2016 met pensioen ging, wilde ik graag vrijwilligerswerk gaan doen. Ik kende toevallig een medewerker van de bieb, en zij zei tegen mij: “Is deze groep niks voor jou?” en ik dacht ja, dat past wel bij mij. Lesgeven heb ik leuk gevonden tot de laatste dag van mijn werkzaam leven en ik ben altijd al geïnteresseerd geweest in andere culturen. Het met pensioen gaan viel wat tegen, ik wilde bezig blijven.”
Marijke: “Ik had een destijds een uitkering. Via de gemeente ben ik toen bij de bieb terecht gekomen en aan de slag gegaan als Taalmaatje in eerste instantie en bij Klik & Tik. Ik ben gestopt met Taalmaatje en daarvoor in de plaats ben ik bij de Taalgroep begonnen.”
Wat vinden jullie het leukste aan jullie vrijwilligerswerk?
Josine: “Het stukje vrijheid. We werken natuurlijk binnen bepaalde kaders aan specifieke doelen maar we mogen de manier van lesgeven zelf vormgeven en de inhoud aanpassen aan de vraag en de behoeftes van de deelnemers.”
Marijke: “Het stukje waardering ook. De mensen zijn je altijd heel dankbaar.”
Jose: “Ja, dat.”
Josine: “Ze nemen ook regelmatig traktaties mee. Hapjes, koekjes, noem maar op.”
Marijke: “Je ziet de vrouwen echt groeien en een enkele keer groeit iemand door naar betaald werk. Dan beheersen ze de taal zo goed dat dat lukt. Dat is heel mooi om te zien.”
Als iemand interesse heeft in vrijwilligerswerk, wat raden jullie dan aan?
Marijke: “De bibliotheek is altijd op zoek naar vrijwilligers. Als je vrijwilliger wilt worden, kun je je aanmelden bij Joran Effting of Marielle Janssen. Dit kan via de balie van de bibliotheek of tijdens het spreekuur, elke dinsdag van 10 – 12 uur.”
Josine: “Loop vooral eens een dagje mee met een van de vrijwilligers om te zien en te ervaren of zo iets bij je past.”
Jose: “Gewoon proberen!”
Is jouw interesse gewekt?
Je kunt altijd een mail sturen naar Joran of Marielle voor meer informatie:
- Joran Effting: j.effting@mijnstreekbibliotheek.nl
- Marielle Janssen: m.janssen@mijnstreekbibliotheek.nl